Διαφοροποίηση εαυτού. Εσείς πού βρίσκεστε?

Η διαφοροποίηση του εαυτού (σύμφωνα με τον Murray Bowen) είναι ο βαθμός που ένα άτομο είναι ικανό να διαχωρίσει τη διανοητική διαδικασία που βιώνει από τη συναισθηματική, κατά πόσο, δηλαδή, μπορεί να αποφύγει να «χειραγωγείται» η συμπεριφορά του από τα συναισθήματα.

Αποτελεί τον  γνωστικό και συναισθηματικό εξοπλισμό για δημιουργικότερη επικοινωνία με τον εαυτό και τους άλλους. Είναι η ικανότητα να ξεχωρίζει κάποιος το τί «νιώθει» από το τί «σκέφτεται¨.

Είναι η ικανότητα να είναι σε θέση κάποιος να λέει «ΝΑΙ» χωρίς ενοχές και «ΟΧΙ» χωρίς τύψεις.

Στόχος της διαφοροποίησης του εαυτού δεν είναι η συναισθηματική αποκοπή του ατόμου, αλλά η ισορροπία ανάμεσα στην λογική συμπεριφορά και στην έκφραση συναισθημάτων .

«Μια θεώρηση της ατομικότητας μέσα σε ένα πλαίσιο δέσμευσης στους άλλους» (Knudson-Martin, 1994)

Στόχος της συμβουλευτικής και ψυχοθεραπείας είναι η άνοδος σε υψηλότερα επίπεδα διαφοροποίησης του συμβουλευόμενου/θεραπευόμενου.

Δείτε και εσείς πού βρίσκεστε στην κλίμακα διαφοροποίησης εαυτού.

Όσο χαμηλότερο το σκορ τόσο χαμηλότερο το επίπεδο διαφοροποίησής σας.

0…………….….25……..……..….50…………….…..75………………..100

Βρίσκεστε μεταξύ 0-25 αν:

  • Δεν ξεχωρίζετε το γεγονός από το συναίσθημα.
  • Έχετε μεγάλη συναισθηματική ανάγκη τους άλλους.
  • Σπαταλάτε πολλή ενέργεια προσπαθώντας να κερδίσετε την αποδοχή των άλλων.
  • Διαθέτετε λίγη ενέργεια για την επίτευξη προσωπικών στόχων και δραστηριοτήτων.
  • Δεν μπορείτε να πείτε «Νομίζω…Πιστεύω πως..»
  • Μένετε κυρίως προσκολλημένοι στην πατρική σας οικογένεια.
  • Οι σχέσεις στον γάμο είναι εξαρτητικές.
  • Δεν τα βγάζετε πέρα στις δύσκολες καταστάσεις, στις κρίσεις και στις αλλαγές που απαιτεί η ζωή.
  • Δεν μπορείτε να διακρίνετε πού σταματάει ο εαυτός σας και πού ξεκινάει το όριο των άλλων.

Bρίσκεστε μεταξύ 25-50 αν:

  • Διαθέτετε μερική ικανότητα διάκρισης μεταξύ γεγονότων και συναισθημάτων.
  • Ο εαυτός σας είναι περισσότερο «ψευδής» και εξαρτάται από τα θέλω των άλλων.
  • Σε χαμηλά επίπεδα άγχους λειτουργείτε σχετικά καλά.
  • Προτρέπετε τους άλλους να αλλάξουν για να κερδίσουν την εύνοια των γύρω τους.
  • Αλλάζετε συχνά απόψεις.
  • Η αυτοεκτίμησή σας αυξάνεται όταν σας επαινούν και ελαττώνεται όταν σας κριτικάρουν.
  • Αγχώνεστε (με έντονες αντιδράσεις, «φρικάρετε») όταν μια σχέση σας αποτυγχάνει ή αποσταθεροποιείται.
  • Συχνά παίρνετε κακές αποφάσεις γιατί δεν μπορείτε να σκεφτείτε καθαρά κάτω από συνήκες stress.
  • Aναζητάτε δύναμη, εκτίμηση και αγάπη από τους άλλους για να καλύψετε ανάγκες του «ψευδούς» σας εαυτού.

Bρίσκεστε μεταξύ 50-75 αν:

  • Εχετε επίγνωση του τρόπου που λειτουργεί το συναίσθημα και η σκέψη από κοινού.
  • Το επίπεδο του αληθινού σας εαυτού είναι ικανοποιητικό.
  • Μπορείτε να ακολουθήσετε τα δικά σας όνειρα και τους δικούς σας στόχους.
  • Μπορείτε να δηλώνετε τα πιστεύω σας χωρίς να απορρίπτετε τους άλλους.
  • Ο γάμος για εσάς είναι λειτουργική συντροφικότητα όπου η κοντινότητα δεν έχει σαν αποτέλεσμα το χάσιμο του εαυτού.
  • Επιτρέπετε στα παιδιά σας να εξελιχθούν ανάλογα με τα στάδια της ανάπτυξής τους ευνοώντας την αυτονομία.
  • Λειτουργείτε εξίσου καλά, μόνοι ή με άλλους.
  • Ξεπερνάτε τις κρίσεις χωρίς να καταρρέετε.
  • Διατηρείτε λειτουργικές με άλλους χωρίς να απαιτείτε να αντιμετωπίζουν τα πράγματα με τον τρόπο που το κάνετε εσείς.

Βρίσκεστε μεταξύ 75-100 αν : (ελάχιστοι άνθρωποι βρίσκονται σε αυτό το επίπεδο)

  • Είστε σίγουροι για το ποιοί είστε, προσανατολισμένοι στις αξίες και τους στόχους σας, ανεπηρέαστοι από την κριτική ή τους επαίνους των άλλων.
  • Είστε ικανοί να αυτονομηθείτε από την οικογένεια προέλευσης και να γίνετε ένας ενήλικας με εσωτερικό κριτήριο.
  • Είστε σίγουροι για τα πιστεύω σας χωρίς να είστε δογματικοί στον τρόπο σκέψης.
  • Μπορείτε να ακούσετε και να αξιολογήσετε τις απόψεις των άλλων έτοιμοι να υιοθετήσετε νεώτερες από τις δικές σας αν χρειαστεί.
  • Μπορείτε να ακούτε χωρίς να αντιδράτε παρορμητικά και να επικοινωνείτε χωρίς να ανταγωνίζεστε.
  • Σέβεστε τις απόψεις των άλλων χωρίς να επιθυμείτε να τους αλλάξετε.
  • Είστε ενήμεροι για την πιθανή εξάρτησή σας από τους άλλους αλλά και για την υπευθυνότητά σας έναντι άλλων.
  • Απολαμβάνετε την ζωή και τις χαρές της.
  • Διατηρείτε ψύχραιμη στάση κάτω από αγχωτικές καταστάσεις ή πίεση.
  • Αναλαμβάνετε πλήρως την προσωπική σας ευθύνη για την ζωή σας και την πορεία της.

 

 

Μαρία Κάλφα
Ιατρός, Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας, Συστημική Yπαρξιακή Ψυχοθεραπεύτρια.